Region kołbielsko-garwoliński, rozciągający się w pasie nadwiślańskich, wyodrębniony został ze wschodniego Mazowsza. Obszar ten odznacza się wyjątkowo trwałą i oryginalną kulturą ludową.

Do rozwoju sztuki wycinankarskiej w tym regionie przyczyniła się niewątpliwie powstanie w Jeziornie nad Wisłą fabryki papieru glansowanego. W regionie tym przeważają wycinanki jednobarwne: gwiazdy, lalki, drzewka, koła i wieloboki.

Najbardziej charakterystyczną formą wśród wycinanek kołbielskich są sylwety kobiet z kokoszkami przypominające schematycznie zarysowane lalki, których ręce przechodzą nad głową w parę kogutów. Ta wybitnie dekoracyjna i anaturalistyczna stylizacja stawia tę wycinankę wśród najciekawszych pomysłów ludowego zdobnictwa.

Dla powiśla garwolińskiego natomiast charakterystyczne są tzw. gwiazdy rogowe, których ząbkowane krawędzie i pasowe rytmy rąbów lub kropel nadają tym formom zdecydowana odrębność w stosunku do kwadratów opoczyńskich czy sieradzki

Akademia Kolberga to projekt, który opiera się na doświadczeniu bliskiego, żywego spotkania z tradycjami muzycznymi i tanecznymi polskiej wsi oraz pracy, którą prowadzi od ponad dwudziestu lat pokolenie praktyków: artystów, animatorów kultury, badaczy i dokumentalistów wiejskich tradycji muzycznych.

Program “Akademia Kolberga” był prowadzony przez Stowarzyszenie “Tratwa” w latach 2014 – 2019.  Obecnie program jest realizowany przez Forum Muzyki Tradycyjnej we współpracy z Pracownią Muzyki Tradycyjnej Instytutu Muzyki i Tańca.

https://www.akademiakolberga.pl/

Katarzyna Sornat

Ziemia kołbielska to teren malowniczo położonych wsi, pól i lasów, wśród których wije się rzeka Świder –prawobrzeżny dopływ Wisły. Mimo bliskiego sąsiedztwa Warszawy, wchodząca w obręb Mazowsza bliższego gmina Kołbiel do dziś zachowuje liczne elementy kultury ludowej. Niepowtarzalne budownictwo, regionalny strój, gwara, własne zwyczaje i obrzędy oraz kołbielskie wycinanki – to tylko niektóre z bogactw tutejszego folkloru.

Ziemie obecnego powiatu otwockiego, wg znanego etnografa, Oskara Kolberga, znajdowały się niegdyś na terenie Mazowsza Leśnego. Jak sama nazwa wskazuje, przed wiekami był to obszar porośnięty lasami, co z kolei sprzyjało izolacji tutejszej ludności. Z biegiem lat, owa izolacja przyczyniła się do wytworzenia specyficznej kultury, której ośrodkiem stała się właśnie Kołbiel.

Kulturę kołbielską umiejscowić można między miastami: Otwock – Mińsk Mazowiecki – Garwolin, co świadczy o tym, że obejmuje ona znacznie szerszy obszar niż samą gminę Kołbiel. Dzięki częściowej izolacji od większych ośrodków miejskich, kultura kołbielska od początku „stanowiła sama o sobie”. Pozbawiona obcych wpływów i naleciałości, mogła więc swobodnie się rozwijać, co potwierdza zachowany do dziś bogaty folklor Kołbielszczyzny.

Region kołbielski w latach 60. i 70. XX wieku stanowił obiekt badań Zakładu Etnografii Uniwersytetu Warszawskiego. Ekspedycja pod kierunkiem prof. Anny Kutrzeby-Pojnarowej, z udziałem prof. Mariana Prokopka, zebrała wówczas bogaty materiał etnograficzny. W serii Atlas polskich strojów ludowych Władysława Kolagi badaczka wydała zeszyt zatytułowany Strój kołbielski. Ważnymi dokumentami pozostają również prace dr Grażyny Dąbrowskiej: Folklor Mazowsza. Mazowsze nad Świdrem oraz Taniec ludowy na Mazowszu, w którym utrwaliła ona pieśni oraz opisała tańce kołbielskiej społeczności. Z kolei Tadeusz Krystyniak w zeszycie zatytułowanym Kołbielskie obrazki muzyczne zapisał muzykę tutejszych pieśni i tańców.

Studia nad twórczością ludową regionu kołbielskiego dotyczyły wszystkich dziedzin życia.

źródło: http://www.dialektologia.uw.edu.pl dostep 25 lutego 2024 roku

Pani Małgorzata Belkiewicz przybliża na swojej stronie https://bycwiecej.pl/material,belkiewicz-malgorzarta---wycinanki,74.html wycinanki z regionu kołbielskiego.

Wycinanki to ważny element kultury ludowej regionu kołbielskiego. Zdaniem profesora Antoniego Śledziewskiego wycinanki kołbielskie obok wycinanek z powiśla otwocko-gawolińskiego były początkiem polskiej tradycji ludowego wycinankarstwa.

Gmina Kołbiel podejmuje działania chroniące dziedzictwo wycinanek kołbielskich Gmina Kołbiel - Wycinanki. 

SKŁADNIKI:

50 dkg grochu niełuskanego 
Pieprz (mielony - łyżeczka oraz parę ziarnek)  
Sól  
6 ziaren zioła angielskiego  
2 listki laurowe  
120 dkg kapusty kiszonej  
6-8 łyżek oliwy

PRZYGOTOWANIE:

Groch zamoczyć w zimnej wodzie najlepiej przez noc przed sporządzeniem dania.  Następnego dnia zmienić trzeba wodę w grochu na świeżą oraz gotować na wolnym ogniu aż do uzyskania miękkości. Kapustę poszatkowaną przyprawić solą, pieprzem, listkami laurowymi i zielem angielskim i gotować w osobnym naczyniu. Kapustę polewać oliwą a od czasu do czasu dolewać odrobinę wody. Dusić około godziny.  Ugotowany groch mieszamy z kapustą i doprawiamy do smaku.