W Sufczynie znajdowały się trzy młyny: dwa nad rzeczką potocznie nazywaną Strugą a poprawnie Puznówką - Sufczyn-Pęchery i Sufczyn-Sokoły oraz na Świdrze Młyn-Sufczyn. Niektórzy młyn w niedalekich Zawadkach także położonym na Puznówce (potocznie nazywanej Strugą) także traktują jako sufczyński młyn
Region kołbielsko-garwoliński, rozciągający się w pasie nadwiślańskich, wyodrębniony został ze wschodniego Mazowsza. Obszar ten odznacza się wyjątkowo trwałą i oryginalną kulturą ludową.
Do rozwoju sztuki wycinankarskiej w tym regionie przyczyniła się niewątpliwie powstanie w Jeziornie nad Wisłą fabryki papieru glansowanego. W regionie tym przeważają wycinanki jednobarwne: gwiazdy, lalki, drzewka, koła i wieloboki.
Najbardziej charakterystyczną formą wśród wycinanek kołbielskich są sylwety kobiet z kokoszkami przypominające schematycznie zarysowane lalki, których ręce przechodzą nad głową w parę kogutów. Ta wybitnie dekoracyjna i anaturalistyczna stylizacja stawia tę wycinankę wśród najciekawszych pomysłów ludowego zdobnictwa.
Dla powiśla garwolińskiego natomiast charakterystyczne są tzw. gwiazdy rogowe, których ząbkowane krawędzie i pasowe rytmy rąbów lub kropel nadają tym formom zdecydowana odrębność w stosunku do kwadratów opoczyńskich czy sieradzki
Akademia Kolberga to projekt, który opiera się na doświadczeniu bliskiego, żywego spotkania z tradycjami muzycznymi i tanecznymi polskiej wsi oraz pracy, którą prowadzi od ponad dwudziestu lat pokolenie praktyków: artystów, animatorów kultury, badaczy i dokumentalistów wiejskich tradycji muzycznych.
Program “Akademia Kolberga” był prowadzony przez Stowarzyszenie “Tratwa” w latach 2014 – 2019. Obecnie program jest realizowany przez Forum Muzyki Tradycyjnej we współpracy z Pracownią Muzyki Tradycyjnej Instytutu Muzyki i Tańca.
https://www.akademiakolberga.pl/
Katarzyna Sornat
Ziemia kołbielska to teren malowniczo położonych wsi, pól i lasów, wśród których wije się rzeka Świder –prawobrzeżny dopływ Wisły. Mimo bliskiego sąsiedztwa Warszawy, wchodząca w obręb Mazowsza bliższego gmina Kołbiel do dziś zachowuje liczne elementy kultury ludowej. Niepowtarzalne budownictwo, regionalny strój, gwara, własne zwyczaje i obrzędy oraz kołbielskie wycinanki – to tylko niektóre z bogactw tutejszego folkloru.
Ziemie obecnego powiatu otwockiego, wg znanego etnografa, Oskara Kolberga, znajdowały się niegdyś na terenie Mazowsza Leśnego. Jak sama nazwa wskazuje, przed wiekami był to obszar porośnięty lasami, co z kolei sprzyjało izolacji tutejszej ludności. Z biegiem lat, owa izolacja przyczyniła się do wytworzenia specyficznej kultury, której ośrodkiem stała się właśnie Kołbiel.
Kulturę kołbielską umiejscowić można między miastami: Otwock – Mińsk Mazowiecki – Garwolin, co świadczy o tym, że obejmuje ona znacznie szerszy obszar niż samą gminę Kołbiel. Dzięki częściowej izolacji od większych ośrodków miejskich, kultura kołbielska od początku „stanowiła sama o sobie”. Pozbawiona obcych wpływów i naleciałości, mogła więc swobodnie się rozwijać, co potwierdza zachowany do dziś bogaty folklor Kołbielszczyzny.
Region kołbielski w latach 60. i 70. XX wieku stanowił obiekt badań Zakładu Etnografii Uniwersytetu Warszawskiego. Ekspedycja pod kierunkiem prof. Anny Kutrzeby-Pojnarowej, z udziałem prof. Mariana Prokopka, zebrała wówczas bogaty materiał etnograficzny. W serii Atlas polskich strojów ludowych Władysława Kolagi badaczka wydała zeszyt zatytułowany Strój kołbielski. Ważnymi dokumentami pozostają również prace dr Grażyny Dąbrowskiej: Folklor Mazowsza. Mazowsze nad Świdrem oraz Taniec ludowy na Mazowszu, w którym utrwaliła ona pieśni oraz opisała tańce kołbielskiej społeczności. Z kolei Tadeusz Krystyniak w zeszycie zatytułowanym Kołbielskie obrazki muzyczne zapisał muzykę tutejszych pieśni i tańców.
Studia nad twórczością ludową regionu kołbielskiego dotyczyły wszystkich dziedzin życia.
źródło: http://www.dialektologia.uw.edu.pl dostep 25 lutego 2024 roku
...czyli pieczone pierogi drożdżowe z kaszą jaglaną, kapustą kiszoną i grzybami.
ciasto: 200 g mąki pszennej 650
200 g mąki pszennej chlebowej
50 g mąki pszennej razowej
1 łyżeczka drożdży instant Dr Oetkera
1 płaska łyżeczka soli
2 łyżeczki cukru
0,5 łyżeczki zmielonej kozieradki
2 łyżki oleju
duża garść suszonych grzybów
1 duża cebula
3 łyżki oleju do smażenia cebuli
0,75 szklanki kaszy jaglanej
szczypta soli
0,5 kg kiszonej kapusty
świeżo zmielony pieprz
Ciasto i farsz najlepiej przygotować wieczorem w dniu poprzedzającym pieczenie. Ciasto: mąki wymieszać z drożdżami, solą, cukrem i kozieradką i dodać tyle wody, by wyszło ciasto przypominające konsystencją ciasto na pizzę (około 1 szklanki). Wyrabiać ręcznie lub mikserem, aż ciasto zacznie odstawać od rąk lub miski i będzie elastyczne. Dodać olej i wyrabiać dalej, aż połączy się z ciastem. Wyrobione ciasto wysmarować olejem, przykryć folią spożywczą i włożyć na noc do lodówki. Zająć się przygotowaniem farszu. Grzyby namoczyć w garnku w dwóch szklankach gorącej wody. Wodę z grzybami zagotować i gotować przez kilkanaście minut. Grzyby można wyjąć i drobno posiekać albo zmiksować żyrafą w wodzie, w której się gotowały. Do wody z gotowania grzybów wsypać sparzoną na sitku i wypłukaną zimną wodą kaszę jaglaną, dodać szczyptę soli i gotować, aż kasza wchłonie całą wodę. Jeśli grzyby zostały wyjęte do pokrojenia, należy je z powrotem dołożyć do kaszy. Cebulę obrać, pokroić w kostkę i lekko przyrumienić na oleju. Dodać pokrojoną kiszoną kapustę i smażyć około 20 minut, podlewając wodą, jeśli zajdzie potrzeba. Cała woda z kapusty musi odparować. Wymieszać kapustę z kaszą, przyprawić świeżo zmielonym pieprzem i, ewentualnie, solą. Wystudzić i trzymać w lodówce (jeśli farsz ma być wykorzystany następnego dnia). Następnego dnia (lub gdy ciasto urośnie) podzielić ciasto na dwie części. Jedną część rozwałkować na blacie posypanym mąką. Wykrawać kółka, nakładać po czubatej łyżeczce nadzienia, zalepiać i piec w piekarniku nagrzanym do 220C. Podobnie postąpić z drugą częścią ciasta. Dla połysku należy posmarować pierogi przed pieczeniem rozkłóconym jajem.
źródło (za zgodą autorki): http://kaszaprodzekt.blogspot.com/2010/01/sojki-mazowieckie.html
za: https://www.bibliotekacyfrowa.pl/dlibra/publication/148362/edition/138705 (dostęp 7 stycznia 2024)
https://strojeludowe.net/stroje/kolbielski/
https://muzeum.tychy.pl/eksponat-wirtualny/stroj-kolbielski/
Strona 4 z 7
Strona o Sufczynie połozonym w gminie Kołbiel, powiecie otwockim województwie mazowieckim. Taki groch z kapustą.
